الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

115

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

خصهم بذلك لحصول العلم بخبرهم ) . و بعضى مىگويند : بايد تعداد 20 نفر باشند ( لقوله تعالى : إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ ) . بعضى ديگر مىگويند : بايد تعداد 40 نفر باشند ( لقوله تعالى : يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ كه 40 نفر بودند ) . برخى مىگويند : بايد تعداد 70 نفر باشد ( لقوله تعالى : وَ اخْتارَ مُوسى قَوْمَهُ سَبْعِينَ رَجُلًا ) . بعضى مىگويند : بايد تعداد مخبرين 114 نفر باشند به دليل اينكه تعداد سوره قرآن صد و چهارده سوره است بعضى مىگويند : بايد تعداد مخبرين 313 نفر باشند به دليل اينكه تعداد اصحاب النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در جنگ بدر 313 نفر بودند . حق آن است كه عدد خاصى ملاك نيست و دليل هم ندارد ، بلكه ملاك عبارت است از اخبار جماعتى كه عادتا اجتماع آن‌همه افراد بر كذب مستحيل باشد . 4 . خبر واحد فصل چهارم باب سنت دربارهء خبر واحد است و به اعتراف محققين و صاحب‌نظران اين بحث از امهات مباحث اصوليه است و هيچ بحثى به پايهء آن نمىرسد به دليل اينكه در دوران غيبت 90 % احكام را از طريق خبر واحد تحصيل مىكنيم و تنها 10 % احكام است كه به‌طور قطع و يقين براى ما معلوم مىگردد از قبيل ضروريات دين و مذهب و يا امورى كه با خبر متواتر و يا خبر واحد مع القرينة القطعيه حاصل مىشود بنابراين ، بسيار بجاست كه عالم اصولى به اين بحث عنايت بيشترى داشته باشد . خبر واحد عبارت است از هر خبرى كه به درجهء تواتر نرسيده باشد مساوى است كه راويان آن كم يا زياد باشند خود خبر واحد بر دو قسم است : 1 . خبر واحد كه محفوف به قرائن قطعيه است ؛ 2 . خبر واحدى كه محفوف به قرائن قطعيه نيست . قسم اول عبارت است از خبرهايى كه با آيات قرآن و يا با سنت متواتره و يا با اجماع محصل قطعى و يا با حكم عقل قطعى موافق و هماهنگ باشد چنان‌كه شيخ در رسائل فرموده و مثال عرفى آن را هم صاحب معالم و فصول و قوانين زده‌اند و آن اينكه شخصى خبر دهد به موت فرزند پادشاه و اطراف كاخ سياه‌پوش گردد و مخدرات